Verplichte AOV voor ZZP’ers 2026: wat betekent de nieuwe basisverzekering?

De verplichte aov zzp is een aankomende basisverzekering voor zelfstandigen tegen arbeidsongeschiktheid. Deze verzekering keert zeventig procent uit van het inkomen dat je verdiende voordat je arbeidsongeschikt werd, tot maximaal honderd procent van het minimumloon. Je betaalt hiervoor een inkomensafhankelijke premie.

De premie is 5,4 procent van je winst, met een maximum van 171 euro bruto per maand. Het kabinet stuurde in het voorjaar van 2026 een voorstel naar de Tweede Kamer. Dit voorstel staat bekend als de Wet BAZ. De exacte ingangsdatum is nog niet vastgesteld. We gaan nu uit van de actuele politieke plannen voor de komende jaren. Je leest hier alles over de kosten, dekking en uitzonderingen.

Wat is de Wet BAZ precies?

Onderdeel	In het wetsvoorstel
Premie	5,4% van je winst, maximaal € 171 bruto per maand
Uitkering	70% van het inkomen dat je verdiende voordat je arbeidsongeschikt werd, tot maximaal 100% van het minimumloon
Wachttijd	2 jaar
Voor wie	Alle zelfstandigen met winst uit onderneming, dus IB-ondernemers
Niet voor	Directeur-grootaandeelhouders, resultaatgenieters en meewerkende levenspartners
Opt-out	Ben je al privaat verzekerd en voldoet die polis aan de voorwaarden, dan hoef je niet mee te doen
Ingangsdatum	Niet vastgesteld. Het voorstel ligt bij de Tweede Kamer en moet daarna nog langs de Eerste Kamer

Deze cijfers komen uit het wetsvoorstel zoals het er nu ligt, gecontroleerd bij de Rijksoverheid op 30 augustus 2026. Ze kunnen tijdens de behandeling in de Kamer nog veranderen: de wachttijd stond in een eerdere versie op een jaar en is naar twee jaar gegaan.

De afkorting BAZ staat voor Basisverzekering Arbeidsongeschiktheid Zelfstandigen. De overheid wil kwetsbare ondernemers financieel beschermen. Nu zijn veel zelfstandigen volledig onverzekerd. Bij langdurige ziekte belanden zij snel in grote financiële problemen. De nieuwe wetgeving biedt een verplicht sociaal vangnet. Het gaat hierbij echt om een absolute basisdekking. Verwacht dus geen luxe of inkomensbehoud. Je krijgt na toekenning maximaal het wettelijk minimumloon. Dit voorkomt een harde val in de gemeentelijke bijstand. De Belastingdienst int de verplichte premie jaarlijks via de inkomstenbelasting. Het UWV verzorgt de medische keuringen en regelt de uiteindelijke uitkeringen.

🧮Belasting berekenen?Bereken direct je netto inkomen met de belastingcalculator.

Waarom komt deze nieuwe wet er eigenlijk?

Ruim een miljoen zelfstandigen in Nederland hebben momenteel geen arbeidsongeschiktheidsverzekering. Een particuliere polis is voor velen simpelweg te duur. Zeker voor mensen met zware fysieke beroepen is dit een probleem. Denk hierbij aan bouwvakkers, hoveniers of mensen in de zorg. Zij betalen vaak torenhoge premies. Soms worden zij zelfs volledig medisch geweigerd door de verzekeraar. De landelijke overheid vindt dit een ongewenste maatschappelijke situatie. Daarom komt er een collectieve en toegankelijke oplossing. Met deze basisverzekering dragen alle zelfstandigen samen de financiële lasten. Deze vorm van solidariteit houdt de premie voor iedereen betaalbaar. Een ander groot voordeel is de acceptatieplicht. De overheid eist geen zware medische keuring vooraf. Ook ondernemers met een medisch verleden of chronische ziekte kunnen meedoen.

Kosten van de verplichte aov zzp in 2026

Wat gaat dit nieuwe vangnet jou maandelijks kosten? De premie is afhankelijk van de winst uit jouw onderneming. Je betaalt een vast percentage over je behaalde bedrijfsinkomen. De premie is 5,4 procent van je winst, met een maximum van 171 euro bruto per maand. Boven ongeveer 38.000 euro winst zit je dus aan dat maximum vast. Dit bedrag is bruto en mag je fiscaal aftrekken. Je trekt de betaalde premie af van je aangifte inkomstenbelasting. De netto kosten vallen daardoor een heel stuk lager uit. Hoeveel je netto precies betaalt, hangt af van je jaarlijkse winst. Val je met je inkomen in de eerste belastingschijf? Dan krijg je een flink deel van deze kosten terug. Lees hier meer over hoeveel belasting zzp betalen in de praktijk. De netto premie komt dan uit op iets meer dan honderd euro. Dit bedrag is zeer betaalbaar vergeleken met commerciële polissen. Particuliere verzekeringen kosten doorgaans enkele honderden euro’s per maand. De fiscus berekent en int jouw premie automatisch via je jaaraangifte.

Wat krijg je bij gedeeltelijke of volledige arbeidsongeschiktheid?

Je betaalt netjes je premie, maar wat levert de verzekering op? De uitkering is bedacht als een minimale basisvoorziening. Je ontvangt zeventig procent van je eerdere inkomen, en nooit meer dan het minimumloon. Let goed op dit detail bij je financiële planning. De uitkering volgt wel je eigen inkomen, maar loopt nooit hoger op dan het minimumloon. Verdiende jij voor je ziekte vijfduizend euro netto per maand? Dan val je straks enorm terug in besteedbaar inkomen, want zeventig procent daarvan ligt ruim boven dat plafond. De uitkering is echt bedoeld om primaire vaste lasten te betalen. Je kunt er geen dure vakanties of luxe leven van leiden. Ben je slechts gedeeltelijk arbeidsongeschikt geraakt? Dan krijg je uiteraard ook maar een deel van de uitkering. Het UWV beoordeelt heel secuur hoeveel uur je nog kunt werken. Zij kijken hierbij streng naar het begrip gangbare arbeid. Dit betekent dat je soms een totaal ander beroep moet accepteren. Kun je niet meer timmeren, maar wel administratie doen? Dan verwacht het UWV dat je zulk passend werk zoekt.

De wachttijd van twee jaar

Een cruciaal onderdeel van de plannen is de verplichte wachttijd. De overheid hanteert in het huidige voorstel een wachttijd van twee jaar. In een eerdere versie stond daar nog een jaar, en die verlenging is er bij de aanpassing van het voorstel in gekomen. Dit betekent concreet dat je die eerste twee jaar niets krijgt. Je moet die eerste twee ziektejaren dus volledig zelf overbruggen. Waarom is voor deze extreem lange wachttijd gekozen? Dit is een bewuste en noodzakelijke politieke keuze geweest. Korte wachttijden maken elke verzekering namelijk onbetaalbaar duur. De meeste zelfstandigen zijn gelukkig slechts kortdurend ziek. Een knieoperatie of een stevige griep geneest relatief snel. Door de wachttijd op twee jaar te zetten, blijft de maandpremie laag. Toch zijn twee jaar zonder inkomsten levensgevaarlijk voor je bedrijf. Je moet dus absoluut zelf in actie komen. Bouw een solide financiële buffer op voor noodgevallen. Zet structureel een deel van je omzet apart op een spaarrekening.

Alternatieven voor de eerste twee ziektejaren

Heb je geen enorm spaarsaldo om op terug te vallen? Gelukkig bestaan er alternatieven voor die eerste twee jaren. Veel zelfstandigen kiezen voor deelname aan een broodfonds. Een broodfonds is een groep lokale ondernemers die elkaar financieel steunen. Je legt elke maand een relatief klein bedrag in. Wordt iemand binnen jullie vaste groep onverwacht ziek? Dan krijgt diegene kleine schenkingen van alle andere leden. Dit solidaire systeem dekt maximaal de eerste twee jaar van ziekte. Dat sluit dus perfect aan op de overheidsplannen. Je gebruikt het broodfonds voor de eerste periode zonder inkomsten. Daarna neemt het UWV de betalingen over met een uitkering. Een ander modern alternatief is crowdsurance via een online platform. Dit werkt vergelijkbaar, maar is vaak anoniem en landelijk geregeld. Wil je samenwerken met andere ondernemers voor een vangnet? Lees onze handige tips over zakelijk netwerken voor zzp. Met een netwerk of fonds bouw je voordelig een compleet vangnet.

Ontsnappen aan de plicht met een opt-out

Wat als je al een fantastische particuliere polis hebt afgesloten? Moet je dan verplicht dubbel betalen voor iets extra’s? Nee, de politiek heeft een speciale opt-out regeling bedacht. Dit betekent dat je een officiële vrijstelling kunt aanvragen. Je hoeft dan niet mee te doen met het collectieve systeem. Er gelden wel strenge eisen voor deze gewilde vrijstelling. Jouw eigen commerciële verzekering moet minstens zo goed zijn als de basisvariant. De polis moet bijvoorbeeld een minimale uitkering garanderen bij ziekte. Ook eist de overheid dat de particuliere polis doorloopt tot je AOW-leeftijd. Verder mag jouw eigen particuliere premie best duurder zijn. Dat blijft jouw eigen verantwoordelijkheid en keuze. Veel ondernemers kiezen nu al massaal voor een eigen polis. Zij willen hun specifieke inkomen beschermen in plaats van het minimumloon. Heb jij al een goedgekeurde particuliere AOV lopen? Dan toon je straks simpelweg je polisblad aan de overheid.

Particuliere verzekering of de verplichte variant?

Als de wet definitief is, sta je voor een fundamentele keuze. Ga je voor de overheid of kies je een commerciële partij? De publieke optie is financieel gezien heel erg aantrekkelijk. Het is ideaal voor ondernemers met een bescheiden winst. Ook voor zware fysieke beroepen is de wet een zegen. Verzekeraars vragen voor stratenmakers of dakdekkers onbetaalbare maandpremies. Toch heeft de particuliere markt ook enorme voordelen voor ondernemers. Bij een verzekeraar verzeker je jouw daadwerkelijke financiële verlies. Je kunt prima tachtig procent van je huidige nettowinst verzekeren. Ook bepaal je bij een verzekeraar zelf de gewenste wachttijd. Je kunt gemakkelijk kiezen voor een wachttijd van slechts twee maanden. Verder kijken private verzekeraars vaak naar zogeheten beroepsarbeidsongeschiktheid. Kun jij jouw eigen specifieke werkzaamheden niet meer uitvoeren? Dan keren zij het afgesproken bedrag direct uit. Ze dwingen je niet direct om compleet ander werk te zoeken. Weeg deze grote verschillen dus zorgvuldig af voor jouw bedrijf.

Invloed op jouw uurtarief en urenregistratie

De invoering van deze wet raakt jouw zakelijke portemonnee. Je vaste maandlasten stijgen aanzienlijk door deze nieuwe premie-eisen. Dit betekent simpelweg dat je jouw uurtarief moet verhogen. Bereken de toekomstige kosten door in je prijzen naar de klant. Klanten begrijpen doorgaans dat tarieven meestijgen met nieuwe wettelijke verplichtingen. Maak een realistische inschatting van je nieuwe zakelijke kosten. Voeg hier direct ook je maandelijkse reservering voor de wachttijd aan toe. Een hoger uurtarief vraagt natuurlijk wel om transparante communicatie. Lever uitstekende diensten en wees open over je tariefopbouw. Houd tegelijkertijd je gewerkte uren heel erg strak bij. Je moet voor de Belastingdienst aantonen dat je daadwerkelijk ondernemer bent. Zorg daarom voor een waterdichte administratie van al je uren. Bekijk onze praktische gids over een goede urenregistratie zzp. Met een actuele administratie behoud je het perfecte overzicht. Dit helpt je direct om een winstgevend uurtarief te bepalen.

Voor wie gelden deze regels precies?

De term zegt het eigenlijk al behoorlijk duidelijk. Het voorgestelde systeem richt zich specifiek op de kleine zelfstandigen. Je moet bij de overheid te boek staan als ondernemer voor de inkomstenbelasting. Dit betreft vooral mensen met een eenmanszaak of vennootschap onder firma. Werk je vanuit een besloten vennootschap als directeur-grootaandeelhouder? Dan gelden er totaal andere spelregels rondom je sociale zekerheid. Deze groep valt daarom niet onder de bepalingen van de Wet BAZ. Ben je een kleine parttime ondernemer naast een baan? Ook dan krijg je te maken met de naderende regels. Je betaalt premie over de winst uit je parttime onderneming. Voor het deel in loondienst ben je al verzekerd via de werkgever. Raadpleeg voor de allerlaatste updates en precieze details de officiële Rijksoverheid. Hier vind je alle recente kamerbrieven en aangepaste wetsvoorstellen.

Wat gebeurt er als je weigert mee te doen?

Je kunt je afvragen wat er gebeurt bij een weigering. De politiek maakt deze basisverzekering een wettelijke plicht. Je kunt je er dus niet zomaar stilzwijgend aan onttrekken. Doe je niet mee en heb je geen goedgekeurde vrijstelling? Dan grijpt de Belastingdienst hardhandig in bij je aangifte. De premie wordt automatisch bij je aanslag inkomstenbelasting opgeteld. Je betaalt de kosten dus ongemerkt via je reguliere belastingbetaling. Betaal je deze belastingaanslag bewust of onbewust niet? Dan volgen er al snel stevige en dure incassomaatregelen. Je ontvangt eerst een formele waarschuwing en een betalingsherinnering. Negeer je deze post, dan deelt de inspecteur boetes uit. Ook berekent de fiscus rente over de openstaande schuld. Dit wil je als serieuze ondernemer absoluut voorkomen. Accepteer deze aankomende wet als een feit van het ondernemerschap. Bereid je simpelweg tijdig voor op deze onvermijdelijke uitgave.

De strenge keuring door het UWV in de praktijk

Stel je wordt onverhoopt langdurig ziek in 2026. Wat is dan de exacte procedure die je doorloopt? Je meldt je in eerste instantie direct ziek bij het UWV. Zij zijn aangewezen als de uitvoerende instantie voor deze specifieke wet. De eerste twee jaar ontvang je niets wegens de wachttijd. Toch is het belangrijk om je tijdig en correct te melden. Het UWV start dan direct met het aanleggen van een medisch dossier. Na een klein jaar volgt er een uitgebreide medische keuring. Een onafhankelijke verzekeringsarts beoordeelt jouw lichamelijke of mentale klachten. Deze arts kijkt objectief naar wat je fysiek nog kunt. Vervolgens zoekt een arbeidsdeskundige naar theoretisch passend werk voor jouw situatie. Zij hanteren hierbij dus het strenge principe van gangbare arbeid. Kun je nog licht administratief werk doen vanuit huis? Dan moet je dit werk zoeken of accepteren. Alleen bij volledige arbeidsongeschiktheid ontvang je de volle zeventig procent.

De wet in combinatie met zwangerschap

Hoe zit het eigenlijk met ondernemers die zwanger raken? Een zwangerschap is natuurlijk geen ziekte of aandoening. Toch kun je rondom een bevalling tijdelijk niet werken. Voor vrouwelijke zelfstandigen bestaat hiervoor al een uitstekende regeling. Dit is de bekende Zelfstandig en Zwanger regeling, oftewel de ZEZ-uitkering. Deze speciale uitkering loopt ook via de administratie van het UWV. Je krijgt hierbij minimaal zestien weken betaald verlof rondom de geboorte. De uitkering is gemaximeerd op honderd procent van het minimumloon. De verplichte aov zzp vervangt deze regeling absoluut niet. De huidige ZEZ-uitkering blijft gewoon bestaan naast de nieuwe wet. Krijg je echter zware complicaties tijdens of na je zwangerschap? En ben je daardoor extreem langdurig uit de roulatie? Dan kan de nieuwe basisverzekering na een jaar wel in beeld komen. In de praktijk vullen de twee regelingen elkaar dus aan.

Verschil tussen ziekte en een ernstig bedrijfsongeval

Uitval op de werkvloer kent diverse oorzaken. Je kunt sluipend een chronische ziekte ontwikkelen door stress. Of je valt van een steiger en breekt beide benen. Voor de verplichte aov zzp maakt deze oorzaak overigens totaal niets uit. Het systeem kijkt puur naar jouw medische onvermogen om geld te verdienen. Een bizar ongeval en een sluimerende burn-out worden precies gelijk behandeld. In beide gevallen geldt de wachttijd van twee jaar. Dit is een heel belangrijk detail om je goed te beseffen. Sommige goedkope ongevallenverzekeringen keren namelijk wél direct een bedrag uit. Een losse ongevallenverzekering is daarom een slimme en goedkope aanvulling. Het keert een eenmalig bedrag uit na een geregistreerd ongeval. Hiermee kun je in die eerste periode je vaste lasten betalen. Let wel goed op de polisvoorwaarden van zo’n dekking. Een ongevallenverzekering dekt nadrukkelijk geen reguliere ziektes zoals kanker.

Administratieve rompslomp voor jou en je boekhouder

De invoering van deze wet levert extra administratief werk op. Je moet de geschatte premie netjes verwerken in je boekhouding. Reserveer elke maand proactief een bedrag voor de uiteindelijke fiscus. De Belastingdienst berekent jouw premie over je definitieve fiscale winst. Dit gebeurt tegelijk met het indienen van je reguliere aangifte inkomstenbelasting. Je betaalt de premie dus altijd een beetje met terugwerkende kracht. Schommelt jouw winst hevig gedurende het fiscale jaar? Dan verandert jouw verschuldigde premie automatisch mee omhoog of omlaag. Het is verstandig om vroegtijdig een voorlopige aanslag aan te vragen. Zo betaal je de geschatte premie maandelijks gespreid over het jaar. Je voorkomt hiermee een torenhoge naheffing in één keer. Veel moderne boekhoudprogramma’s bouwen momenteel rekenmodules voor deze nieuwe wetgeving. Update je favoriete boekhoudpakket dus op tijd zodra de wetgeving ingaat. Schakel bij twijfel of vragen altijd je betrouwbare boekhouder in.

Meningen vanuit politiek, vakbonden en de praktijk

Er woedt een flink debat over deze plannen. Belangenorganisaties voor ondernemers zijn in de media vaak uiterst kritisch. Zij vinden een wachttijd van twee jaar onacceptabel lang. Ook benoemen zij dat de uitkering van zeventig procent veel te laag is. De grote vakbonden zijn daarentegen ontzettend blij met dit basisvangnet. Zij strijden in Den Haag al jaren tegen onverantwoorde risico’s en schijnzelfstandigheid. Volgens de vakbonden voorkomt dit systeem dat zzp’ers massaal de bijstand inrollen. Zij zien het voorstel echt als een noodzakelijke bescherming van kwetsbaren. In de Tweede Kamer wordt het voorstel zeer uitvoerig besproken en geamendeerd. Bepaalde fracties pleiten voor een kortere wachttijd. Andere partijen willen de opt-out regeling juist ruimer of strenger maken. Het uiteindelijke wetsvoorstel is een ingewikkeld politiek compromis geworden tussen allerlei visies.

De sturende rol van het UWV bij re-integratie

Het werk van het UWV stopt niet bij het maandelijks storten van geld. Naast het bieden van financiële rust, begeleiden zij jouw herstel. Het UWV eist dat je er alles aan doet om weer inzetbaar te worden. Deze actieve houding is een verplicht en cruciaal onderdeel van het gehele traject. Je krijgt direct een vaste re-integratiecoach toegewezen door de instantie. Samen met de coach bekijk je alle opties voor omscholing of bijscholing. Misschien kun je een nieuw vak leren dat lichamelijk veel lichter is. De kosten voor zo’n noodzakelijke opleiding worden soms deels of volledig vergoed. Je moet hier wel echt enthousiast en bereidwillig aan meewerken. Weiger je simpel en passend werk of saboteer je een aangeboden cursus? Dan besluit het UWV razendsnel om je maandelijkse uitkering fors te korten. Ze kunnen de financiële kraan zelfs direct helemaal dichtdraaien bij tegenwerking.

Veelgemaakte fouten en misverstanden in de markt

Rondom de komst van de wet zwerven hardnekkige fabeltjes rond. Veel zelfstandigen geloven ten onrechte dat het salaris van hun partner meetelt. Dit is absoluut niet waar in dit specifieke systeem. De regeling kijkt honderd procent puur naar jouw individuele zakelijke situatie. Een ander groot misverstand gaat over het verplichte urencriterium. Je hoeft niet aan dit criterium te voldoen om premieplichtig te zijn. Iedere geregistreerde ondernemer voor de inkomstenbelasting doet automatisch mee in het systeem. Dus ook als je maar een uurtje per week een webshop runt. Tot slot denken velen dat de overheid naar je privévermogen kijkt. Ook dit is een fabel die gebaseerd is op de bijstandsregels. Een vermogenstoets ontbreekt volledig in dit wetsvoorstel van het kabinet. Je mag rustig een groot vermogen op de bank hebben staan. Je behoudt gewoon het volste recht op de basisuitkering bij ziekte.

Conclusie over de toekomst van jouw bedrijf

De introductie van dit systeem is een enorme aardverschuiving. Het speelveld voor alle zelfstandige professionals verandert in een rap tempo. De Rijksoverheid wil koste wat kost een einde maken aan onverzekerde risico’s. De Wet BAZ moet voorkomen dat ondernemers noodgedwongen in de bijstand belanden. De berekende maximale premie van 171 euro is gelukkig zeer overzichtelijk. De voorgestelde dekking rond het minimumloon is weliswaar laag, maar onmisbaar. De wachttijd van twee jaar vereist wel financiële actie van jou. Voor onverzekerbare zware beroepen is deze wetgeving absoluut fantastisch nieuws. Het garandeert eindelijk rust in je hoofd als het noodlot toeslaat. Bereid je administratie en tarieven nu alvast voor op deze kostenpost. Start vandaag nog met sparen om die twee jaar te overbruggen. Vergelijk komende maanden de overheidspremie met particuliere en commerciële offertes. Zo kies je straks de perfecte dekking voor jouw specifieke en persoonlijke onderneming.

Veelgestelde vragen over verplichte aov zzp

Kan ik onder de verplichte aov zzp uitkomen?

Ja, via de opt-out regeling kun je een vrijstelling aanvragen. Je moet dan wel zelf een goede particuliere arbeidsongeschiktheidsverzekering afsluiten. Deze particuliere polis moet minimaal dezelfde wettelijke dekking bieden. Ook moet deze verzekering onafgebroken doorlopen tot jouw uiteindelijke AOW-leeftijd.

Wat is de maximale premie voor de basisverzekering?

De premie is 5,4 procent van je winst, met een maximum van 171 euro bruto per maand. Je betaalt dit bedrag als een vast percentage over je fiscale winst. Verdien je minder, dan daalt jouw verschuldigde maandpremie dus automatisch mee. De premie is bovendien fiscaal aftrekbaar.

Vanaf wanneer gaat deze nieuwe wetgeving precies in?

Het kabinet heeft de Wet BAZ wel ingediend, maar de ingangsdatum is niet vastgesteld. Het wetsvoorstel ligt nu in de Tweede Kamer voor een kritische beoordeling. Zodra de politiek akkoord is, start de Belastingdienst met de definitieve invoering.

Krijg ik direct geld op mijn rekening als ik ziek word?

Nee, de wettelijke basisverzekering kent een wachttijd van twee jaar. De eerste twee jaar van je ziekte moet je dus helemaal zelf overbruggen. Je kunt hiervoor spaargeld, een lokaal broodfonds of crowdsurance inzetten als overbrugging.

Hoe hoog is de uitkering bij volledige arbeidsongeschiktheid?

Je krijgt zeventig procent van het inkomen dat je verdiende voor je ziek werd, met het minimumloon als plafond. Dit is puur een absolute basisvoorziening om direct uit de bijstand te blijven. Het vangnet dekt dus totaal niet je hoge oude inkomen of winst.

Bronnen

De cijfers in dit artikel komen van de volgende officiele bronnen.

• Rijksoverheid

Dit artikel is informatief bedoeld en vervangt geen fiscaal advies. Raadpleeg een adviseur voor jouw specifieke situatie.