De **wet vbar zzp** is in 2026 grotendeels van tafel. Je hoorde het nieuws waarschijnlijk al voorbijkomen. De overheid besloot het plan deels in de prullenbak te gooien.
Je vraagt je nu af wat dit concreet voor jou betekent. Mag je weer overal opdrachten aannemen zonder enige zorgen? Kun je de regels rondom schijnzelfstandigheid eindelijk vergeten? Het antwoord is helaas niet zo simpel. De bekende Wet DBA loopt namelijk gewoon nog door. Naheffingen door de fiscus zijn dus nog steeds mogelijk. Daarnaast werkt het kabinet alweer aan een nieuwe wet. Dit wordt de Zelfstandigenwet genoemd. Hieronder leg ik je uit wat er precies is veranderd. Je leest wat er nog steeds geldt. Ook geef ik je praktische tips voor jouw onderneming.
- Wat was de wet vbar zzp eigenlijk?
- Waarom is de wet vbar zzp ingetrokken?
- Wat blijft er wel over van de wet vbar zzp?
- Handhaving wet dba gaat gewoon door
- Financiële gevolgen van schijnzelfstandigheid
- Hoe bereid je je voor zonder wet vbar zzp?
- Verschillen per sector in de praktijk
- De toekomst: zelfstandigenwet en wet baz
- Samenvattend advies voor jouw bedrijf
Wat was de wet vbar zzp eigenlijk?
De afkorting klinkt ontzettend ambtelijk en complex. VBAR staat voor Verduidelijking Beoordeling Arbeidsrelaties. Het idee achter deze wet was eigenlijk best simpel. De overheid wilde een duidelijke wettelijke definitie geven. Deze definitie moest bepalen wanneer je echt een zzp’er bent. Ook moest duidelijk worden wanneer je eigenlijk een werknemer bent. De wet gebruikte hiervoor een strenge lijst met criteria.
Belasting berekenen?Bereken direct je netto inkomen met de belastingcalculator.
Criteria voor zelfstandigheid
De overheid keek naar een aantal vaste punten. Men keek hoeveel gezag de opdrachtgever over jou heeft. Ook keek men of je zelf een vervanger mocht sturen. Daarnaast was het belangrijk of je voor eigen rekening werkte. Op basis van deze criteria viel je in een categorie. Je viel aan de kant van de ondernemers. Of je viel aan de kant van de werknemers. Een grijs gebied mocht van de overheid niet meer bestaan.
Het probleem met de regels
Vrijwel iedereen in de sector vond de criteria erg onduidelijk. Ze waren veel te rigide voor de moderne arbeidsmarkt. In de praktijk bleken de regels simpelweg onwerkbaar. Vooral de term inbedding in de organisatie was een groot knelpunt. Werk je samen met vaste medewerkers aan een project? Dan was je volgens de regels al snel een schijnzelfstandige. Dit gold ook als je een erg hoog uurtarief rekende.
Gevolgen voor de markt
Opdrachtgevers wisten door deze regels niet meer waar ze aan toe waren. Ze werden bang voor enorme boetes. Freelancers begrepen hun eigen juridische positie ook niet meer. De wet was nog niet eens officieel ingegaan. Toch werd er al massaal gelobbyd om hem van tafel te krijgen. De verwachte rust veranderde al snel in totale chaos op de arbeidsmarkt.
Waarom is de wet vbar zzp ingetrokken?
De kritiek op de wet vbar zzp was overweldigend. Werkgevers en zzp-organisaties konden het totaal niet met elkaar eens worden. Ook de vakbonden hadden grote bezwaren tegen de criteria. De wet werd door de meesten als veel te bureaucratisch bevonden. Minister Aartsen greep daarom in op 6 maart 2026. Hij kondigde aan dat het centrale onderdeel definitief wordt geschrapt.
De onrust bij opdrachtgevers
Het geschrapte deel bepaalde wanneer je als zzp’er kwalificeerde. Precies dit onderdeel zorgde voor de meeste onrust. De reden hiervoor is eigenlijk heel erg simpel. Er ontstond een enorme rechtsonzekerheid op de werkvloer. Grote opdrachtgevers stopten direct met het inhuren van zelfstandigen. Ze deden dit puur uit voorzorg om boetes te voorkomen.
Het effect op jouw opdrachten
Veel freelancers zagen hun opdrachten hierdoor plotseling verdwijnen. Ze wisten niet of hun huidige constructie voor de rechter stand zou houden. De beoogde duidelijkheid van de overheid had het tegenovergestelde effect. Het zorgde voor een stilstand in de inhuur van flexibel personeel. Het kabinet koos daarom voor een hele andere aanpak. Er moet eerst weer rust gecreëerd worden op de arbeidsmarkt.
Wat blijft er wel over van de wet vbar zzp?
Niet alles uit het oorspronkelijke wetsvoorstel is direct in de prullenbak beland. Een klein deel van de wet vbar zzp blijft gewoon overeind. Er is één belangrijke regel overgebleven voor de markt. Dit is de extra bescherming voor zzp’ers met een laag uurtarief. De overheid wil uitbuiting aan de onderkant van de arbeidsmarkt voorkomen.
Het rechtsvermoeden van loondienst
Werk je in 2026 voor minder dan €38 per uur? Dan val je onder een hele speciale beschermingsregel. Je kunt als zzp’er dan zelf een rechtsvermoeden van loondienst inroepen. Dit klinkt ingewikkeld, maar het is erg praktisch. Het betekent dat de wet aanneemt dat jij eigenlijk een werknemer bent. Je kunt op basis hiervan een vast contract eisen.
De bewijslast ligt bij de werkgever
De opdrachtgever moet in dat geval in actie komen. Hij moet keihard aantonen dat er géén arbeidsrelatie bestaat. De bewijslast ligt dus volledig bij hem en niet bij jou. Dit klinkt in eerste instantie misschien als een vervelende beperking. Toch is het vooral bedoeld om kwetsbare werkenden te helpen. Denk hierbij aan maaltijdbezorgers of schoonmakers met hele lage tarieven.
Gevolgen voor jouw tarief
Als echte ondernemer wil je natuurlijk boven deze grens blijven. De grens van het rechtsvermoeden ligt in 2026 op €38 per uur. Het is verstandig om je tarieven hierop aan te passen. Bereken altijd goed wat je nodig hebt om rond te komen. Vergeet niet dat je zelf pensioen moet opbouwen. Ook moet je zelf reserveren voor vakantiedagen en ziekte.
Handhaving wet dba gaat gewoon door
Je denkt nu misschien dat je helemaal veilig bent. De nieuwe wet is immers deels van tafel geveegd. Toch is dat een erg gevaarlijke aanname. De overheid kiest nu voor handhaving via de bestaande regelgeving. De Wet DBA uit het verleden loopt in 2026 gewoon door. De Belastingdienst controleert weer actief op de werkvloer.
Hoe controleert de fiscus?
De inspecteurs kijken niet alleen naar het contract. Ze kijken vooral naar de daadwerkelijke situatie op de werkvloer. Doe jij exact hetzelfde werk als iemand in vaste dienst? Moet jij verplicht op vaste tijden op kantoor verschijnen? Krijg je direct leiding van een manager binnen het bedrijf? Dan ben je in de ogen van de fiscus vaak een schijnzelfstandige.
Regels van de belastingdienst opvolgen
Het is cruciaal om de regels goed te kennen. Je moet altijd kunnen aantonen dat je echt als ondernemer werkt. De overheid biedt hier gelukkig wel hulpmiddelen voor aan. Je kunt gebruikmaken van door de fiscus beoordeelde contracten. Bekijk altijd de actuele richtlijnen op de website van de Belastingdienst.
Financiële gevolgen van schijnzelfstandigheid
De gevolgen van een negatieve controle zijn niet mals. Zowel jij als de opdrachtgever lopen een enorm groot financieel risico. Als de fiscus oordeelt dat je werknemer bent, verandert alles. Jouw facturen worden met terugwerkende kracht gezien als regulier loon. Dit heeft directe gevolgen voor jouw inkomstenbelasting.
Verlies van belastingvoordelen
Als schijnzelfstandige verlies je direct al jouw fiscale voordelen. Je hebt geen recht meer op de belangrijke ondernemersfaciliteiten. In 2026 is de zelfstandigenaftrek verlaagd naar een bedrag van €1.200. Ook de mkb-winstvrijstelling bedraagt dit jaar nog maar 12,7%. Je verliest deze aftrekposten als je als werknemer wordt gezien. Je inkomen valt dan in het reguliere belastingstelsel. In schijf 1 betaal je in 2026 precies 35,75% belasting. Wil je weten wat je normaal netto overhoudt? Lees dan alles over hoeveel belasting je precies betaalt als zzp’er.
Naheffingen en boetes in 2026
De fiscus legt vaak flinke naheffingen op na een controle. De opdrachtgever moet alsnog loonheffingen en sociale premies betalen. Deze kosten proberen ze soms op jou te verhalen. Daarnaast rekent de Belastingdienst een flinke rente over het openstaande bedrag. De belastingrente is wettelijk vastgesteld op 5% in 2026. Blijkt dat jullie de boel opzettelijk hebben gefraudeerd? Dan kan een boete oplopen tot maximaal 50% van het bedrag.
Hoe bereid je je voor zonder wet vbar zzp?
Het is tijd om zelf actie te ondernemen. Wacht niet af tot de overheid met nieuwe regels komt. Je moet jouw onderneming vandaag nog toekomstproof maken. Zorg dat er geen enkele twijfel bestaat over jouw onafhankelijkheid. Hieronder geef ik je een aantal hele concrete stappen.
Gebruik goedgekeurde modelovereenkomsten
Leg je afspraken altijd goed en duidelijk vast. Gebruik hiervoor geen standaard contractje van het internet. Kies voor een model dat is goedgekeurd door de Belastingdienst. Deze contracten geven vooraf een stukje broodnodige zekerheid. Werk wel altijd precies zoals in het contract staat omschreven. Een contract op papier heeft anders totaal geen juridische waarde. Wil je weten hoe dit werkt? Bekijk onze uitleg over een modelovereenkomst voor zzp’ers.
Laat echt ondernemerschap zien
De fiscus kijkt naar het totale plaatje van jouw bedrijf. Zorg ervoor dat je meerdere opdrachtgevers per jaar hebt. Investeer ook in je eigen materialen en gereedschap. Volg cursussen om je kennis helemaal up-to-date te houden. Loop daarnaast een aantoonbaar financieel debiteurenrisico. Betaalt een klant jouw factuur niet? Dan is dat jouw eigen probleem en niet dat van een baas.
Zorg voor een professionele uitstraling
Laat aan de buitenwereld zien dat je een bedrijf runt. Inschrijven bij de KvK kost in 2026 eenmalig €85,15. Een officieel uittreksel kost je daarnaast nog eens €9,60. Bouw een professionele website voor jouw diensten. Gebruik zakelijke visitekaartjes en zakelijk briefpapier. Voer ook actief marketing om nieuwe klanten binnen te halen. Al deze zaken bewijzen dat je een echte ondernemer bent.
Verschillen per sector in de praktijk
De regels pakken voor iedere sector net even anders uit. Wat in de ene branche normaal is, is elders verdacht. Zorg dat je je eigen markt goed te kennen. Hieronder bespreek ik drie grote sectoren.
De zorgsector
In de zorg is schijnzelfstandigheid een heel groot thema. Zzp’ers draaien hier vaak mee in reguliere roosters. Ze dragen dezelfde uniformen als het vaste personeel. Ook volgen ze protocollen van de zorginstelling. Dit maakt de kans op inbedding in de organisatie extreem groot. De fiscus controleert ziekenhuizen en klinieken daarom extra streng.
De it-sector
Binnen de IT ligt de situatie vaak wat gunstiger. Freelancers worden hier meestal ingehuurd voor specifieke tijdelijke projecten. Ze brengen specialistische kennis mee die intern ontbreekt. De uurtarieven liggen in deze sector bovendien ruim boven de grens. Een tarief van €38 is hier absoluut niet aan de orde. Toch moeten ook IT-ers waken voor langdurige opdrachten bij één klant.
De bouwsector
In de bouw is zelfstandigheid vaak makkelijker aan te tonen. Een zzp-timmerman neemt zijn eigen dure gereedschap mee naar de klus. Hij werkt vaak op projectbasis of neemt een specifiek deel aan. Hij bepaalt zelf hoe hij het werk precies uitvoert. Dit ondernemersrisico maakt hem in de ogen van de fiscus sneller onafhankelijk.
De toekomst: zelfstandigenwet en wet baz
De overheid zit zeker niet stil na dit mislukte wetsvoorstel. Er wordt achter de schermen hard gewerkt aan nieuwe plannen. Het doel blijft om de arbeidsmarkt beter te reguleren. Je moet je als ondernemer voorbereiden op nog meer veranderingen.
De komst van de zelfstandigenwet
Het kabinet werkt nu aan de nieuwe Zelfstandigenwet. Deze wet moet de vervanger worden van het afgeschoten plan. De focus ligt hierbij meer op het ondernemerschap zelf. De overheid wil echte zelfstandigen de ruimte geven om te groeien. Schijnconstructies worden daarentegen nog steeds hard aangepakt. De exacte details van deze wet zijn momenteel nog in de maak.
Verzekeren tegen arbeidsongeschiktheid
Een ander groot dossier is de arbeidsongeschiktheid voor freelancers. De overheid werkt aan de veelbesproken Wet BAZ. Dit staat voor Basisverzekering Arbeidsongeschiktheid Zelfstandigen. Dit wordt een verplichte verzekering voor iedere ondernemer. Let wel op: voor de Wet BAZ is de ingangsdatum nog niet vastgesteld. Toch is het slim om je hier nu al in te verdiepen. Lees meer over de verplichte AOV voor zzp’ers en wat dit kost.
Samenvattend advies voor jouw bedrijf
De wet vbar zzp heeft veel stof doen opwaaien. De onrust in de markt was groot en hevig. Gelukkig is het meest knellende deel nu definitief van de baan. Dit geeft jou als ondernemer weer wat ademruimte. Blijf echter altijd kritisch kijken naar jouw eigen arbeidsrelaties. Werk je voor een tarief ver boven de €38 grens? Gebruik je keurig een goedgekeurde modelovereenkomst voor je klussen? Loop je echt ondernemersrisico met debiteuren en investeringen? Dan heb je in 2026 weinig te vrezen van de fiscus. Blijf je ontwikkelen en blijf vooral ondernemen.
Veelgestelde vragen over wet vbar zzp
Is de wet vbar zzp definitief afgeschaft in 2026?
Nee, de wet is slechts voor een groot deel ingetrokken. Het onderdeel over de toetsing van werknemerschap is geschrapt. De bescherming voor lage uurtarieven blijft wel gewoon bestaan.
Wat is het minimum uurtarief volgens de huidige regels?
Er geldt een grensbedrag van precies €38 per uur in 2026. Werk je voor minder geld? Dan kun je direct een rechtsvermoeden van loondienst inroepen bij je opdrachtgever.
Mag ik nog steeds werken met modelovereenkomsten?
Ja, dit is zelfs erg verstandig om te doen. Gebruik altijd contracten die door de Belastingdienst zijn goedgekeurd. Werk vervolgens ook daadwerkelijk volgens de afspraken in dit document.
Hoe hoog is de boete bij geconstateerde schijnzelfstandigheid?
De fiscus kan flinke naheffingen en boetes opleggen na een controle. Bij bewuste fraude kan een boete oplopen tot maximaal 50%. Ook betaal je een wettelijke belastingrente van 5%.
Komt er een vervanger voor deze wetgeving?
Ja, de overheid werkt momenteel aan de nieuwe Zelfstandigenwet. Deze nieuwe wetgeving moet echte ondernemers meer ruimte bieden. Tegelijkertijd moet het schijnconstructies op de werkvloer veel beter aanpakken.
Bronnen
De cijfers in dit artikel komen van de volgende officiele bronnen.
Gerelateerd
Dit artikel is informatief bedoeld en vervangt geen fiscaal advies. Raadpleeg een adviseur voor jouw specifieke situatie.