Opdrachtovereenkomst Keuzehulp ZZP
Welke clausules heb je nodig in je overeenkomst? 4 vragen, direct advies.
Welke opdrachtovereenkomst heb je nodig?
Deze keuzehulp vraagt naar je type opdracht, je financiele risico, je soort werk en je opdrachtgever, en zet daarna negen clausules op een rij: welke je nodig hebt en welke optioneel zijn. Als vorm komt er een projectovereenkomst, een raamovereenkomst of een retainer-overeenkomst uit, plus een signaal zodra je antwoorden richting schijnzelfstandigheid wijzen.
Waarop let de keuzehulp?
De eerste vraag is het type opdracht. Projectmatig werk geeft een projectovereenkomst, vaste uren per week een raamovereenkomst, beschikbaarheid op afroep een retainer. Alleen de vorm verandert daarmee.
De tweede vraag is je financiele risico: tot 5.000 euro, tot 25.000 euro, of daarboven. Boven de laagste stap zet de tool de aansprakelijkheidsbeperking en de overmachtclausule op nodig. Dat is een keuze van de tool, geen wettelijke grens. De derde vraag gaat over creatief werk: bij deels of ja komt intellectueel eigendom erbij.
De vierde vraag is je opdrachtgever. Bij corporate komen geheimhouding, een zelfstandigheidsverklaring en een bepaling tegen de inkoopvoorwaarden van je klant erbij. Doorlopend en corporate samen zetten het DBA-veld op de hoogste stand. Ook die weging komt van de tool.
De drie vormen en wat je daarna doet
Projectovereenkomst
Hier land je bij een eenmalige opdracht met een deadline. Je legt vast wat je oplevert, tegen welke prijs en wanneer. Het contract eindigt als het werk af is, dus een opzegtermijn heb je meestal niet nodig.
Raamovereenkomst
Hier land je bij een doorlopende opdracht met vaste uren. De tool zet hier altijd overmacht en de zelfstandigheidsverklaring op nodig, en terecht: doorlopend werk voor een vaste opdrachtgever is het patroon waar de Belastingdienst naar kijkt. Loop de schijnzelfstandigheid checker door voor je tekent.
Retainer-overeenkomst
Hier land je bij beschikbaarheid op afroep. Leg vast hoeveel uren de vergoeding dekt en per wanneer je kunt opzeggen. De tool zet er geen extra clausules bij, terwijl werken op afroep juist de vraag oproept of je nog vrij bent in je werktijden.
Naast elkaar:
| Projectovereenkomst | Raamovereenkomst | Retainer-overeenkomst | |
|---|---|---|---|
| Wanneer de tool hem kiest | Eenmalige opdracht met deadline | Vaste uren per week of maand | Beschikbaarheid op afroep |
| Nodig volgens de tool | 3 clausules bij laag risico en mkb | Altijd ook overmacht en zelfstandigheidsverklaring | 3 clausules bij laag risico en mkb |
| DBA-signaal in de tool | Geen risico, bij een corporate Controleer | Controleer, bij een corporate de hoogste stand | Geen risico, bij een corporate Controleer |
De clausules die er echt toe doen
Betalingstermijn. Spreek je niets af, dan is de termijn 30 dagen, schrijft Ondernemersplein. Tussen bedrijven mag maximaal 60 dagen; huurt een grootbedrijf je in, dan geldt 30 dagen. De 14 dagen uit de tool is geen wettelijke termijn maar een voorstel dat je zelf doet.
Aansprakelijkheid mag je verkleinen, bijvoorbeeld tot het factuurbedrag, maar volgens Ondernemersplein nooit helemaal uitsluiten. Zet die beperking in je algemene voorwaarden. Het auteursrecht op wat je maakt ontstaat bij jou, zonder registratie. Draag je het over, dan moet dat schriftelijk. Geef je een licentie, dan blijf jij eigenaar en houd je het recht om het werk in je portfolio te laten zien.
Voor opzeggen geldt geen termijn die vanzelf ingaat: KVK schrijft dat de opzegvoorwaarden in de overeenkomst of je algemene voorwaarden staan. Een relatiebeding is volgens KVK een soort concurrentiebeding, bijvoorbeeld dat je geen klanten mag meenemen. Je hoeft er niet mee akkoord te gaan.
Opdrachtovereenkomst of toch een arbeidsovereenkomst?
Een opdrachtovereenkomst legt vast wat je levert. Een arbeidsovereenkomst legt vast dat je werkt onder gezag van een werkgever. De Belastingdienst noemt drie kenmerken van loondienst: de mogelijkheid tot werkgeversgezag, de verplichting tot persoonlijke arbeid, en de beloning voor die arbeid. Die drie zijn alleen niet genoeg, schrijft dezelfde pagina: alle feiten en omstandigheden tellen mee.
Een modelovereenkomst doet minder dan veel zzp’ers denken. De Belastingdienst beoordeelt sinds 6 september 2024 geen nieuwe meer; wat toen geldig was mag je gebruiken tot en met 31 december 2029. Zekerheid geeft dat alleen zolang je werkt zoals erin staat. KVK noemt het een vals gevoel van zekerheid.
Stelt de Belastingdienst schijnzelfstandigheid vast, dan volgen correctieverplichtingen en naheffingsaanslagen loonheffingen, met terugwerkende kracht tot uiterlijk 1 januari 2025 en bij kwaadwillendheid vijf jaar terug. In 2025 legde hij nog geen boetes op. Vanaf 1 januari 2026 kan hij vergrijpboetes opleggen, verzuimboetes dit jaar nog niet.
Wat de keuzehulp niet weegt
De tool kijkt niet naar je branche en telt je opdrachtgevers niet. Hij weegt je uurtarief niet, terwijl een wetsvoorstel dat volgens Ondernemersplein waarschijnlijk op 1 januari 2027 ingaat een zzp’er met 38 euro per uur of minder makkelijker een dienstverband laat eisen. En hij schrijft geen contract: je krijgt een clausulelijst.
Veelgestelde vragen
Is een opdrachtovereenkomst op papier verplicht?
Nee. KVK schrijft dat een mondelinge afspraak net zo geldig is als een afspraak op papier. Op papier heb je wel bewijs bij een geschil. Zie ook een zzp-contract opstellen.
Beschermt een modelovereenkomst me tegen schijnzelfstandigheid?
Alleen als je ook echt werkt zoals erin staat. Nieuwe modelovereenkomsten beoordeelt de Belastingdienst sinds 6 september 2024 niet meer; eerder goedgekeurde blijven geldig tot en met 31 december 2029.
Welke betalingstermijn mag ik afspreken?
Spreek je niets af, dan is het 30 dagen. Tussen bedrijven mag maximaal 60 dagen. Een grootbedrijf betaalt mkb en zelfstandigen binnen 30 dagen, net als overheden.
Mag ik mijn aansprakelijkheid helemaal uitsluiten?
Nee. Volgens Ondernemersplein mag je hem nooit helemaal uitsluiten. Verkleinen mag wel, bijvoorbeeld tot het factuurbedrag.
Bronnen
Gecontroleerd op 19 augustus 2026 bij de onderstaande officiele bronnen.
- Belastingdienst, wanneer is sprake van loondienst: werkgeversgezag, persoonlijke arbeid en beloning, en dat die drie alleen niet genoeg zijn
- Belastingdienst, geen nieuwe modelovereenkomsten meer: sinds 6 september 2024 geen beoordeling meer, bestaande geldig tot en met 31 december 2029
- Belastingdienst, arbeidsrelaties en handhaving: naheffen vanaf 1 januari 2025, vergrijpboetes vanaf 1 januari 2026, geen verzuimboetes in 2026
- Ondernemersplein, betalingstermijn en wettelijke rente: 30 dagen zonder afspraak, maximaal 60 dagen tussen bedrijven, 30 dagen voor grootbedrijven en overheden
- Ondernemersplein, algemene voorwaarden opstellen: aansprakelijkheid verkleinen mag, helemaal uitsluiten niet
- Ondernemersplein, auteursrecht: ontstaat bij de maker zonder registratie, overdracht schriftelijk, licentie als alternatief
- KVK, hoe een overeenkomst werkt: een mondelinge afspraak is net zo geldig als een afspraak op papier
- KVK, hoe je van een overeenkomst afkomt: opzegvoorwaarden staan in de overeenkomst of de algemene voorwaarden, schriftelijk opzeggen
- KVK, wet DBA en schijnzelfstandigheid: een modelovereenkomst kan een vals gevoel van zekerheid geven
- KVK, werken via een bemiddelingsbureau: het relatiebeding als vorm van concurrentiebeding, en dat je de overeenkomst kunt weigeren
- Ondernemersplein, schijnzelfstandigheid voorkomen: het wetsvoorstel met de grens van 38 euro per uur, waarschijnlijk per 1 januari 2027
Deze tool is informatief bedoeld en vervangt geen fiscaal advies. Raadpleeg een adviseur voor jouw specifieke situatie.